อานิสงส์บุญ

ผลบุญนี้ ท่านได้ แต่ใดมา...

ศัพท์


อานิสงส์ หมายถึง ผลที่จะได้รับจากการกระทำ ทั้งผลบุญและบาป ส่งผลทั้งในภพนี้และภพหน้า


พระรัตนตรัย

พระรัตนตรัย ประกอบไปด้วย พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์

พระไตรปิฎก

พระไตรปิฎก หมายถึง คัมภีร์ที่บันทึกคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

พระพุทธเจ้า

พระพุทธเจ้า หมายถึง ผู้ตรัสรู้ได้ด้วยพระองค์เอง
โดยมีพระพุทธเจ้า 2 ลักษณะ คือ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า และ พระปัจเจกพุทธเจ้า

พระสัมมาสัมพุทธเจ้า

พระสัมมาสัมพุทธเจ้า
หมายถึง พระพุทธเจ้า ผู้ตรัสรู้ได้ด้วยพระองค์เอง และสอนให้ผู้อื่นรู้ตาม
ทรงประกาศพระพุทธศาสนา แสดงธรรมเทศนา มีพระสาวก

ผู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าองค์ปัจจุบัน มีพระนามว่า…
“พระโคตมพุทธเจ้า”
(อ่านว่า โค-ตะ-มะ)

พระปัจเจกพุทธเจ้า หรือ พระปัจเจกโพธิ

พระปัจเจกพุทธเจ้า หรือ พระปัจเจกโพธิ
หมายถึง พระพุทธเจ้า ผู้ตรัสรู้ได้ด้วยพระองค์เอง เช่นเดียวพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ไม่ประกาศพระพุทธศาสนา ดำเนินชีวิตอยู่อย่างสันโดษเพียงลำพัง แสดงธรรมได้บางส่วน ไม่มีพระสาวก

พระพุทธองค์ตรัสแก่พระอานนท์ในคัมภีร์ปัจเจกพุทธาปธานว่า…
“ในโลกทั้งปวง เว้นเราแล้ว ไม่มีใครเสมอพระปัจเจกพุทธเจ้าเลย”

พระตถาคต หรือ ตถาคต

พระตถาคต หรือ ตถาคต คือ คำที่พระพุทธเจ้าใช้เป็นสรรพนาม เพื่อเรียกแทนพระองค์เอง

พุทธอุปฐาก

พุทธอุปฐาก หมายถึง ผู้อุปถัมภ์บำรุงพุทธองค์

อุปฐาก

อุปฐาก หมายถึง ผู้อุปถัมภ์บำรุงพระภิกษุสามเณร

พระอัครสาวก

พระอัครสาวก หมายถึง พระสาวกผู้เลิศ มีอยู่ 2 พระองค์
และทั้ง 2 พระองค์ เป็นเลิศกว่าพระสาวกทั้งปวงในการสั่งสมบารมี เพราะบำเพ็ญบารมีนานกว่าพระสาวกองค์อื่น ๆ

พระโพธิสัตว์

พระโพธิสัตว์ หมายถึง ผู้บำเพ็ญบารมี
เพื่อความปรารถนาที่จะได้ตรัสรู้ปรมาภิเษกสัมโพธิญาณเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

เอตทัคคะ

เอตทัคคะ หมายถึง ผู้เป็นเลิศที่สุดในทางใดทางหนึ่งเป็นพิเศษ
เอตทัคคะเป็นตำแหน่งทางพุทธศาสนา พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะแต่งตั้งตำแหน่งนี้ให้กับพระภิกษุ พระภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกา ด้วยพระองค์เองว่า เป็นผู้เลิศในด้านนั้น มีความชำนาญในด้านนั้น มีความพิเศษในด้านนั้น มากกว่าสาวกทั้งหมด

พระเจ้าจักรพรรดิราช หรือ พระเจ้าจักรพรรดิ

พระเจ้าจักรพรรดิราช หรือ พระเจ้าจักรพรรดิ หมายถึง พระราชาผู้ทรงธรรม ผู้ปกครองแผ่นดินโดยธรรม

พระราชา

พระราชา หมายถึง ผู้ปกครองแผ่นดิน

พระเศียร

พระเศียร หมายถึง ศีรษะ

พระโอษฐ์

พระโอษฐ์ หมายถึง ปาก

พระหัตถ์

พระหัตถ์ หมายถึง มือ

พระปฤษฎางค์

พระปฤษฎางค์ หมายถึง หลัง, แผ่นหลัง หรือ ข้างหลัง

อินทรีย์ 6

อินทรีย์ 6 หมายถึง หู ตา จมูก ลิ้น กาย ใจ

ภัตตกิจ

ภัตตกิจ หมายถึง การฉันท์ การเสวย

ภัตตาหาร

ภัตตาหาร หมายถึง อาหารต่าง ๆ สำหรับถวายให้แก่ภิกษุสงฆ์ สามเณร

คันธกุฎี หรือ พระมูลคันธกุฎี

คันธกุฎี หรือ พระมูลคันธกุฎี แปลว่า กุฎีที่มีกลิ่นหอม
เป็นชื่อที่ใช้เรียกสถานที่ประทับของพระพุทธเจ้าโดยเฉพาะ

ธรรมาสน์

ธรรมาสน์ คือ ที่นั่งสำหรับพระภิกษุสามเณรนั่งแสดงธรรม

อุโบสถ

อุโบสถ คือ สถานที่สำหรับทำสังฆกรรม

จีวร

จีวร หมายถึง ผ้าสำหรับห่ม
พระสงฆ์จะใช้คลุมตั้งแต่ส่วนบนร่างกายลงมา

สบง

สบง หมายถึง ผ้าสำหรับนุ่ง
พระสงฆ์จะใช้นุ่ง โดยส่วนบนของผ้าอยู่ประมาณสะดือ ส่วนล่างของผ้าจะเลยเข่าลงมาประมาณครึ่งแข้ง

สังฆาฏิ

สังฆาฏิ หมายถึง ผ้าสำหรับคลุม และอเนกประสงค์
พระสงฆ์สามารถใช้ปกคลุมร่างกายเพื่อคลายหนาว หรือปูแทนอาสนะได้ ปัจจุบันนิยามพับแล้วพาดที่บ่าซ้าย

เถราภิเษก

เถราภิเษก หมายถึง การสรงน้ำพระ

ผ้ากาสาวพัสตร์

ผ้ากาสาวพัสตร์ หมายถึง ผ้าที่ย้อมด้วยน้ำฝาด
เป็นผ้านุ่งผ้าห่มสำหรับบรรพชิต นักบวช ผู้ขจัดกิเลส

ผ้าอาบน้ำฝน

ผ้าอาบน้ำฝน หมายถึง ผ้าสำหรับอาบน้ำฝน

ผ้าจำนำพรรษา

ผ้าจำนำพรรษา หมายถึง ผ้าสำหรับพระสงฆ์ที่จำพรรษาครบ 3 เดือน
ซึ่งเป็นผ้าที่มีผู้ถวายไว้ในช่วงเข้าพรรษา เมื่อพระสงฆ์รับไว้แล้ว จะยังไม่ใช้ จะต้องรอจนออกพรรษาแล้ว จึงสามารถใช้ผ้านั้นได้

อัฐบริขาร

อัฐบริขาร หมายถึง ของเครื่องใช้ที่จำเป็น 8 อย่างสำหรับพระภิกษุสงฆ์ได้แก่ 1.ผ้าจีวร, 2.ผ้าสังฆาฎิ, 3.ผ้าสบง, 4.ประคดเอว, 5.มีดโกน, 6.บาตร, 7.เข็มเย็บผ้า, 8.ธมกรก(เครื่องกรองน้ำ)

วัฏสงสาร

วัฏสงสาร คือ ภพภูมิที่สิ่งมีชีวิต ต้องเวียนว่ายตายเกิด มีทั้งหมด 31 ภพภูมิ แบ่งออกเป็นหมวดหมู่ได้อย่างง่ายคือ นรกภูมิ, โลกเบื้องกลาง และโลกเบื้องสูง

บัณฑุกัมพลศิลาอาสน์

บัณฑุกัมพลศิลาอาสน์ คือ พระแท่นที่ประทับของพระอินทร์

พระยายมราช

พระยายมราช คือ ตำแหน่ง
ทำหน้าที่พิพากษาตัดสินดวงวิญญาณในแดนยมโลกอย่างยุติธรรม โดยจะมีเทพพรหมเทวดามาสลับสับเปลี่ยน เพื่อดำรงตำแหน่งนี้ ตามกำลังบุญบารมี

พุทธบริษัท หรือ พุทธบริษัท 4

พุทธบริษัท หรือ พุทธบริษัท 4 หมายถึง ภิกษุ สามเณร อุบาสก อุบาสิกา เรียกรวมทั้ง 4 นี้ว่า พุทธบริษัท 4

อุบาสก

อุบาสก หมายถึง ชายผู้ตั้งมั่นในพระรัตนตรัย

อุบาสิกา

อุบาสิกา หมายถึง หญิงผู้ตั้งมั่นในพระรัตนตรัย

พราหมณ์

พราหมณ์ หมายถึง วรรณะหนึ่งในสังคมอินเดีย
โดยพราหมณ์เป็นวรรณะรองลงมาจากกษัตริย์ เป็นวรรณะที่สูงที่สุดในระดับสามัญชน

พราหมณี

พราหมณี หมายถึง พราหมณ์เพศหญิง

ฆราวาส หรือ คฤหัสถ์

ฆราวาส หรือ คฤหัสถ์ หมายถึง ผู้ครองเรือน ผู้อยู่เรือน ใช้แทนทั้งชายและหญิง
โดยใช้เรียกแรกชายหญิงทั้งสถานะโสด สันโดษ หรือ แต่งงานแล้ว มีครอบครัวแล้ว ก็ใช้เหมือนกัน

คฤหบดี

คฤหบดี หมายถึง ผู้ครองเรือนที่มีความร่ำรวย

อำมาตย์

อำมาตย์ หมายถึง ข้าราชการ ผู้เป็นที่ปรึกษาของพระราชา

มาณพ หมายถึง ชายหนุ่ม, บุรุษ หรือ ชายวัยกลางคน

วณิพก

วณิพก หมายถึง ขอทานผู้ร้องเพลงขับกล่อม

ขัณฑเสมา หรือ ขัณฑสีมา

ขัณฑเสมา หรือ ขัณฑสีมา หมายถึง เขตแดน ขอบเขต

วัสสา

วัสสา หมายถึง ปี

กัป

กัป คือ หน่วยของเวลา
เริ่มตั้งแต่เมื่อมีมนุษย์บังเกิดขึ้นบนโลก จนเมื่อเกิดไฟประลัยกัลป์เกิดขึ้น แล้วไฟประลัยกัลป์นั้นเผาผลาญทุกสิ่งบนโลก จนหมุษย์หมดสิ้นไป รวมระยะเวลาทั้งหมดนี้ คือ 1 กัป

มหากัป

มหากัป คือ หน่วยของเวลา
โดย 1 มหากัป เท่ากับ 7 กัป

อสงไขย

อสงไขย คือ หน่วยของเวลา
โดยเอาเลข 1 ตั้ง แล้วมีเลข 0 ตามหลัง 140 ตัว มีหน่วยเป็นกัป ทั้งหมดจึงนับเป็น 1 อสงไขย

กหาปณะ

กหาปณะ หมายถึง อัตราเงินของอินเดียโบราณ
โดย 1 กหาปณะ มีค่าเท่ากับ 4 บาทไทย ในยุคสมัยเดียวกัน

ครุ

ครุ คือ ภาชนะสานชนิดหนึ่ง ยาชัน ปากกลมๆ ก้นลึก มีหูหิ้ว ใช้ตักน้ำ

ทะนาน

ทะนาน คือ เครื่องตวงอย่างหนึ่งทำด้วยกะโหลกมะพร้าว
และเป็นชื่อมาตราตวงโบราณ โดย 1 ทะนาน มีค่าเท่ากับ 16 กำมือ

โกฏิ

โกฏิ คือ มาตรานับ
โดย 1 โกฏิ เท่ากับ 10 ล้าน

โยชน์

โยชน์ คือ หน่วยความยาว
โดย 1 โยชน์ เท่ากับ 16 กิโลเมตร

Leave a Comment